Պատերազմախաչ. ինչ կապ ունի պատերազմի, ՀԱՅԿԱԿԱՆ այբուբենի և անմահության հետ (իմացիր ավելին)

Հայկական սվաստիկան հավերժության և վերածննդի հայկական ավանդական խորհրդանիշներից է։ Հայաստանում սվաստիկան լույսի մարմնավորում էր, ինչից էլ ծագում է նրա անունը՝ Արևախաչը։

Մեզ է հասել Հայաստանի միջնադարյան մայրաքաղաքի գլխավոր դարպասներին սվաստիկայի պատկերը՝ Անիի առյուծի դարպասները։

Արևախաչի գլխավոր նշանակությունը աստվածային լույսն է, և հետևաբար արևը, կյանքի շարժումը, բարեկեցությունը, փառքը, հավերժությունը և հաջողությունը: Արևախաչը Հին Հայաստանում պատկերվում էր զենքերի, առօրյա կենցաղի առարկաների, գորգերի, հագուստի, տոհմական դրոշների և զինանշանների վրա, օգտագործվել է եկեղեցիների ձևավորման ժամանակ և տների վրա։

Շատ հաճախ արևախաչը հանդիպում է Հայկական լեռնաշխարհի քարե փորագրության մեջ։ Ըստ որոշ հետազոտողների՝ հայերի համար սվաստիկան նաև զավթիչների դեմ պայքարի խորհրդանիշ էր։

Հայկական ժողովրդական «Սասունցի Դավիթ» էպոսում՝ նշանը ստացել է խաչ պատերազմին անվանումը, այսինքն՝ «ռազմական խաչ», «պատերազմախաչ» անվանումը՝ լինելով զավթիչների դեմ հայերի պայքարի խորհրդանիշ։ Շատ հաճախ արևախաչը հանդիպում է հայկական լեռնաշխարհի քարե փորագրության մեջ։

Ըստ որոշ հետազոտողների՝ հայոց այբուբենի տառերը արևախաչի՝ հայկական սվաստիկայի մոդիֆիկացված ձևն են։

Կեռ խաչը, այսինքն մարմնավորում է ինչպես երկրի, այնպես էլ Արեգակի ու տիեզերքի հավերժական պտույտը։ Այս խորհրդանիշի ծագումը կապվում է արիական ժամանակաշրջանի հետ:

Կեռ խաչի պտույտը դեպի աջ խորհրդանշում է կյանքը «կյանք-մահ-կյանք» հավերժությունը, իսկ պտույտը դեպի ձախ՝ «մահ-կյանք-մահ»:

Հայաստանում սվաստիկայի ամենավաղ պատկերները վերագրվում են մարդկային մշակութային էվոլյուցիայի ժամանակաշրջանի նեոլիթին (մոտավորապես մ.թ.ա 7000-5000 տարի):