Ինչ էր անում ՊԱՊ թագավորը ԻՆՔՆԻՇԽԱՆՈՒԹՅԱՆ պահպանման համար

Հայոց Պապ թագավորը շարունակեց իր հոր քաղաքականությունը։ Արշակ II-ի նման նա ձգտում էր ամրապնդել թագավորական իշխանությունը։

Մասնավորապես, թագավորի տիրապետման հեծելազորը ավելացվեց 10 000-ից մինչև 90 000: Նա ձգտում էր արտաքին ուժերից լիակատար անկախության, այդ իսկ պատճառով խելամիտ չէր լինի հրաժարվել իր ժողովրդից։ Մուշեղ Մամիկոնյանի և նոր ձևավորված բանակի օգնությամբ նա ճնշեց օտար պետությունների համար աշխատող ապստամբած նախարարներին և նվաճեց երկրի ծայրամասերը։

Նույնիսկ ավելի ուժեղ էին Պապի գործողությունները եկեղեցու նկատմամբ: Թագավորների, իշխանությունների և նախարարների միջև չդադարող պայքարի պայմաններում հայկական եկեղեցին վերածվել էր խոշոր անկախ ուժի։ Եկեղեցու ձեռքում հսկայական հողատարածքներ էին կենտրոնացած: Ոչ մի նախարար չէր կարող համեմատվել արքեպիսկոպոսի հետ։ Բացի այդ, հայկական եկեղեցին սերտ կապեր է ունեցել Հռոմեական կայսրության քրիստոնեական եկեղեցու հետ, ինչն էլ իր հերթին այն կապել է կայսերական բակի հետ։

Արքեպիսկոպոսի իշխանությունը թուլացնելու համար Պապը Գրիգորիդներին զրկել է այդ պաշտոնի ժառանգական իրավունքից, որից նրանք օգտվել են գրեթե ավելի քան 70 տարի շարունակ: Նա նաև ձգտում էր խզել կապերը հայկական եկեղեցու և Հռոմի կայսրության միջև: Նա առգրավվեց եկեղեցական հողերի մոտ 15 տոկոսը, ինչը հանգեցրեց հսկայական հարկերի նվազման։

Այսպիսով, Պապի գործունեությունը մեծապես նպաստեց Հայաստանում ինքնիշխան թագավորական իշխանության ժամանակավոր ուժեղացմանը՝ մարդկանց նյութական բարեկեցության բարելավմամբ՝ որպես զգալի կողմնակի ազդեցություն և առանձին նպատակ։

Պապն իշխանության գալով՝ դիվանագիտական հարաբերությունների մեջ է մտել Շապուր 2-րդի հետ՝ ձգտելով հավասարակշռել Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը՝ նրա անկախությունն ամրապնդելու համար։

Հռոմի պապի քաղաքականությունը խիստ դժգոհություն առաջացրեց նախարարների մոտ։ Նրանց օգնությամբ Հռոմի պապը սպանվեց 374 թվականին, և վերսկսվեց Հռոմի և Պարսկաստանի պայքարը Հայաստանի համար։ Նախարարները դրան ակտիվ մասնակցություն էին ունեցել։ Այդ հակամարտության արդյունքը եղավ 387 թվականին Հայաստանի բաժանումը Հռոմի և Պարսկաստանի միջև։

Սա հայկական ներքին ուժերի ծախվածության և անազնիվ քաղաքականության վառ օրինակ է, որոնք չեն հոգում իրենց ազգի ինքնության մասին։ Ինչ-որ մեկը կարող է ասել, որ Պապն ամեն ինչ անում էր իր շահերի համար, բայց չի կարելի ժխտել, որ իր գործողությունները հանգեցնում են Հայաստանի ընդհանուր զարգացմանը, եթե նույնիսկ նա ի շահ իրեն էր ամեն ինչ անում, դա չէր վնասում, հակառակը, օգուտ էր Հայաստանի համար։