Այս ՀԱՅԸ ստեղծել է թանկարժեք ատրճանակ սուլթանի համար. այն ամբողջովին պատված է թանկարժեք քարերով (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Հայ ոսկերիչները լայնորեն հայտնի էին Օսմանյան կայսրությունում։ Անգլիացի հնագետ Վ. Գորդոն Չայլդը «Հնագույն Արևելքի նոր լույս» աշխատության մեջ նկարագրել է, որ հայերի նախնիներն առաջիններից են սկսել մշակել մետաղը։

Սելջուկների կառավարման ժամանակ հայերն առաջնային դեր են խաղացել սելջուկների պետության մետալուրգիայում: Դրանում զարմանալի ոչինչ չկա, չէ՞ որ Հայաստանի տարածքը բացառապես հարուստ էր ոսկի, արծաթ և պղինձ պարունակող օգտակար հանածոներով։ 17-րդ դարի հայտնի թուրք ճանապարհորդ Էվլի Չելեբիի խոսքով՝ Օսմանյան տիրապետության տարիներին հայ ոսկերիչները համարվում էին աշխարհում լավագույններից մեկը։ Բացի արծաթյա և ոսկյա զարդերի պատրաստումից, հայ ոսկերիչները զարդարում էին զենքերը, զրահները, ստրեմենը, ինչպես նաև պատրաստում էին տարբեր պատարագային անոթներ։

Jeweled gun of Sultan Mahmud I by Hovhannes Agha Düz (1732-1733) - YouTube

Վաստակաշատ հայ ոսկերիչներից էր հայ կայսերական վարպետ-ոսկերիչ Հովհաննես Աղա Դյուզը։ Նա եղել է այն մարդը, ով ստեղծել է նման գեղեցիկ զենք սուլթան Մահմուդ I-ի համար: Թեև մինչ օրս նրա կենսագրության մեծ մասը չի պահպանվել, նրա ժառանգությունը մեզ հասել է շքեղ իրերի շնորհիվ, որոնք նա ստեղծել է իր ժամանակի թագավորական ընտանիքի համար: