Հնագույն ստորգետնյա քաղաքներ պատմական ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ տարածքում. ինչու՞ էին ՀԱՅԵՐԸ կառուցում նման բնակավայրեր (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ)

Այժմ, մասամբ օկուպացնելով պատմական Հայաստանի տարածքը, Թուրքիան ուրախ կլիներ ոչնչացնել հայերի մասին յուրաքանչյուր հիշատակում։ Բարեբախտաբար, նրանք դեռ չեն կարող դա անել։ Շատ երկրների ներկայացուցիչներ մասնակցում են Թուրքիայի տարածքում իրականացվող հնագիտական պեղումներին՝ թույլ չտալով նրանց ուղղակիորեն ոչնչացնել հայկական արտեֆակտները։ Բայց, ավաղ, նրանք էլ որոշեցին անունները փոխել և պարզապես հայկական անունները թարգմանեցին թուրքերեն, և աշխարհում շատերը հայկական տարածքները գիտեն հենց թուրքերեն անուններով…

Պատմական Կապադովկիայում մոտ 50 ստորգետնյա քաղաք կա։ Նրանցից ոմանք որոշ չափով ուսումնասիրվել, իսկ մյուսները դեռ պետք է ուսումնասիրեն: «Խորը ջրհորը» առավել հայտնի և առավել ուսումնասիրված ցտորգետնյա բնակավայրերն է:

Պատմաբանները պնդում են, որ քաղաքի շինարարությունը սկսվել է մ.թ.ա մոտ 2000 թ.: Բայց թե որն է հնագույն քաղաքակրթության այս հսկայական կառույցի նշանակությունը, մինչ օրս առեղծված է:

Հայտնի է, որ առաջին քրիստոնյաները վերանորոգել են քաղաքը, որպեսզի խուսափեն հռոմեացիների հետապնդումներից, ինչպես նաև քոչվոր ցեղերի և ավազակների հարձակումներից: Ի վերջո, հին Կապադովկիան կարևոր առևտրային կենտրոն էր:

Ստորգետնյա քաղաքում անհրաժեշտ ամեն ինչ կար լիարժեք կենսապահովման համար։ Դրա բնակիչները կառուցել են օդափոխության 52 հանքեր, ինչը թույլ է տվել նրանց հեշտությամբ շնչել նույնիսկ ստորին մակարդակներում։ Ջուրը հոսում է 85 մետր խորության վրա, հասնելով ստորերկրյա ջրերի:

Առաջին և երկրորդ հարկերում (վերևից) գտնվում էին եկեղեցիներ, սրբավայրեր, միսիոներական դպրոցներ, ամբարներ, պահեստային տարածքներ, խոհանոց, ճաշարաններ, ննջասենյակներով բնակելի տարածքներ, ախոռներ, փոսեր և Գինու մառաններ։ Երրորդ և չորրորդ հարկերում տեղակայված էին զինապահեստներ, պահակակետեր, եկեղեցիներ, տաճարներ, արհեստանոցներ, տարբեր արդյունաբերական թաղամասեր։ Ի վերջո, ութերորդ հարկում էր «կոնֆերանս սենյակ», որը օգտագործվում էր ընտրված ներկայացուցիչների հնագույն ընտանիքների և համայնքների կողմից: