Ի՞նչ են ստեղծել թուրքերը պատմական ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ և ինչու՞ են քրդերը ադրբեջանցիների դեմ պայքարում ՀԱՅԿԱԿԱՆ մշակույթի համար

Իրենց գոյության ընթացքում ոչ քրդերը, ոչ թուրքերը ոչինչ չստեղծեցին օկուպացված պատմական Հայաստանի տարածքում, որտեղ նրանք ապրում էին։ Իրենց պատմության սկզբում նրանց ցեղերը դաժանորեն ոչնչացնում էին այն ամենը, ինչ հիշեցնում էր հայ ժողովրդին։

Պարադոքսալ է, բայց այսօր այդ ցեղերի ժառանգները կարող են զարգանալ և գոյատևել միայն հայերի ստեղծած ապրանքների շնորհիվ, որոնք, բարեբախտաբար, ոչնչացված չեն։

Ավելին, նրանք այժմ էլ պահպանում են հին հուշարձանները՝ միաժամանակ վերականգնելով հայերի լեգենդների ու ավանդույթների մասին հիշողությունը։ Օրինակ, քրդերի և ադրբեջանցիների միջև մի քանի բախումներ են եղել զբոսաշրջիկների ուշադրությունը գրավող ՀԱՅԿԱԿԱՆ հուշարձանների քանդման փորձերի պատճառով, ինչը, ի թիվս այլ բաների, օգնում է քրդերին գոյատևել։

Մյուս կողմից, թուրքերն ակտիվորեն վերագրում են այնպիսի անուններ, ինչպիսիք են Արևելյան Անատոլիան և հին Թուրքիան, պատմական Հայաստանին, չնայած այն բանին, որ թուրքական պետությունը ոչ ավելի, քան 500-600 տարի է, ինչ գործում է:

How you can support Armenia - Culturas

Թուրքերը չէին կարող իրենց գաղափարներն առաջ տանել առանց արտաքին աջակցության։ Օրինակ՝ Բրիտանական թանգարանն արդեն վաղուց ներկայացնում է հին Հայաստանի մշակութային արտեֆակտները «Հին Թուրքիա» կոչվող տաղավարում։ Բարեբախտաբար, Զեփյուռ Բատիկյանի ջանքերով «հին Թուրքիա» հասկացությունը փոխարինվեց «Անատոլիա և Ուրարտու»-ով։

Այնուամենայնիվ, թուրքերն այժմ իրենց սեփականն են անվանում այն հուշարձանները, որոնք իրենց նախնիները չեն կարողացել քանդել։ Նույնիսկ Օսմանյան կայսրության ճարտարապետությունը հիմնականում ստեղծվել է հայ վարպետների և ճարտարապետների կողմից, էլ չենք խոսում հույների, ասորիների և այժմ մահացած քրիստոնյա ժողովրդի այլ ներկայացուցիչների մասին։

Նույնիսկ Թուրքիայի Վանի հնագիտական թանգարանում ակնհայտորեն ներկայացված են հայկական արտեֆակտները, որոնց ինքնությունը լավագույն դեպքում չի բարձրաձայնվում, վատագույն դեպքում վերագրվում է թուրքական մշակույթին։