Հայոց ցեղասպանության ականատեսի գրությունը, որի համար նրան փորձեցին սպանել, իսկ գրությունը՝ ոչնչացնել. ու՞մ մասին է խոսքը

Հանգամանքների բերումով վենեսուելացի «հաջողության զինվոր» Ռաֆայել դե Նոգալես Մենդեսը դարձավ ականատեսն ու մասնակիցը Հայոց ցեղասպանության՝ առաջին ակնհայտ ժամանակակից էթնիկ զտման, որն իրականացրեց Թուրքիայի իշխող վերնախավը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ:

Խիղճն ու մեղքը նրան թույլ չէին տալիս լռել։ «Չորս տարի կիսալուսնի տակ» գրքում Նոգալեսն աշխարհին պատմել է մարդկության դեմ ուղղված մեծագույն հանցագործություններից մեկի մասին։

Armat - national platform
Four Years Beneath the Crescent. (signed). by Rafael. [Rafael Inchauspe  Méndez] de Nogales - Signed First Edition - 1926 - from Zephyr Books (SKU:  291383)

Նա պատռեց ցեղասպանության կազմակերպիչների դիմակը՝ ցույց տալով, որ Օսմանյան կայսրության կառավարող երիտթուրքերը, մասոնական «Միասնություն և առաջընթաց» կոմիտեի անդամներ Թալեաթը, Էնվերը և Ջեմալը ոչ մի հայրենասիրական գաղափար չէին հետապնդում, այլ ավելի շուտ թալանում էին իրենց բնակչությանը, որը Թուրքիայում քաղաքական և տնտեսական իշխանության զավթման ծրագիր էր Դենմայում (գաղտնի, որոնք միտումնավոր և հրապարակայնորեն ընդունեցին իսլամ):

Գիրքը հրատարակվել է Վենեսուելայում 1920-ական թվականներին։ Այն դարձել է մատենագիտական բացառիկ ու եզակի երևույթ, քանի որ այն շուտով ոչնչացվեց: Ավելի վաղ շատերը փորձում էին սպանել հեղինակին, քանի որ նա Հայոց ցեղասպանության ականատեսն էր։ Առաջին անգամ գիրքը ռուսերեն է թարգմանվել 2006 թվականին, երբ «Ռուսական Լրաբեր»-ը թարգմանել է 1936 թվականի երկրորդ հրատարակությունը, որը փոխառվել էր Վենեսուելայից: