Գիտե՞ք՝ ինչպես էր վերաբերվում Մուհամմադը ՀԱՅԵՐԻՆ. ՀԵՏԱՔՐՔԻՐ ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ

7-րդ դարում՝ իսլամական հավատքի առաջացման նախօրեին, հայ ազգն արդեն ուներ ավելի քան հազար տարվա պատմություն։

Մուհամմադ մարգարեն, պատրաստվելով իր կրոնական ուսմունքը տանել աշխարհով մեկ, ուղերձ է հղել այդ դարաշրջանի առաջատար ժողովուրդների և երկրների առաջնորդներին՝ Բյուզանդիա, Սասանյան կայսրություն, Եթովպիա և այլն։ Նա խաղաղ ձևով խնդրեց ընդունել իր հավատքը։ Սակայն, ինչպես հիշում ենք բոլորս, ոչ մի տեղ դրական պատասխան չստացավ։ Եվ սկսվեց պատերազմը…

Հետաքրքիր է, որ Մուհամմադ մարգարեի նամակներից մեկը, ինչպես հաղորդում է արաբ պատմաբան Զեքի-ադ-Դինը, ուղղված էր նաև հայերին. այն ժամանակ բյուզանդական տիրապետության տակ ապրող Երուսաղեմի հայ քրիստոնյա համայնքին, մասնավորապես, անձամբ Երուսաղեմի Հայոց պատրիարք Աբրահամին:

Армянский квартал в Иерусалиме

Երուսաղեմի հայ համայնքն իր ուրույն թաղամասով և առանձնահատուկ պատրիարքությամբ իր պատմությունը տանում է դեպի Տիգրան Բ Մեծ թագավորի ժամանակները, ով ժամանակին այս հնագույն քաղաքն իր իշխանությանն էր ենթարկել մ.թ.ա. 1-ին դարում: Եվ այն գոյություն ունի Իսրայելում մինչ օրս։

Ի տարբերություն աշխարհիկ և հոգևոր այլ առաջնորդների՝ Հայոց պատրիարք Աբրահամը արձագանքել է նրան. նա նամակ ուղարկեց Արաբիա, որտեղ նշեց, որ հարգում է Մուհամեդին որպես աշխարհի մեծ մարդկանցից մեկին: Բայց եւ այնպես, լինելով քրիստոնյա, նա չի ընդունում նոր հավատքը: Մուհամմադը կարդաց հայկական ուղերձը և ընդունեց այն։

626 թվականին Երուսաղեմի հայոց պատրիարք Աբրահամը, գիտակցելով նոր կրոնի ուժը, նույնիսկ անձամբ այցելեց Մուհամմադ մարգարեին Արաբիայում։ Նա այստեղ գրանցել է Հայ առաքելական եկեղեցու և Երուսաղեմի ողջ հայ համայնքի անձեռնմխելիության մասին, որովհետև մարգարեն անկեղծորեն հարգում էր հայերին՝ որպես միաստված քրիստոնյաների:

Как пророк Мухаммад относился к армянам?

637 թվականին Մուհամմադ մարգարեի իրավահաջորդը՝ խալիֆ Օմար I-ը, գրավեց Երուսաղեմը։ Եվ նա հրամայեց գրեթե բոլոր տեղի քրիստոնյաներին, բացի հայերից, անհապաղ հեռանալ սուրբ քաղաքից, քանի որ հայ համայնքը, ի վերջո, մարգարեի կողմից անձեռնմխելիության նամակ ուներ։

Օմարը հաստատել է այս փաստաթուղթը հայ համայնքին ուղղված իր նոր նամակով։ Որովհետև նա հիանալի հասկանում էր, թե հայերը ինչ բարգավաճում են բերում իրենց ապրած ցանկացած երկրին։

Въезд халифа Омара в Иерусалим

Հետաքրքիր է, որ հայ համայնքի անձեռնմխելիության իրավունքները հարգվել են Երուսաղեմի բոլոր հետագա մահմեդական նվաճողների կողմից:

Սուրբ քաղաքում հանգիստ ապրելու թույլտվության մասին նամակները հայերին այժմ խնամքով պահում է Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքը։

Как пророк Мухаммад относился к армянам?

Նկատենք, որ արաբները գրավել են նաև հենց Հայաստանը։ Սակայն, անշուշտ, չհաջողվեց հայերին` աշխարհի առաջին քրիստոնյաներին, ստիպել ընդունել իսլամական դավանանքը:

Как пророк Мухаммад относился к армянам?

Խալիֆայությունում հայերը ստացել են լայն ինքնավարություն: Իսկ 9-րդ դարում նրանք Բագրատունիների մեծ տոհմի գլխավորությամբ կարողացան հասնել իրենց հինավուրց պետության լիակատար անկախությանը։