Ովքե՞ր և ինչու՞ էին ՀԱՅ կանանց մարմնի վրա առեղծվածային դաջվածքներ անում. ինչպե՞ս են դրանք փրկել ՀԱՅԵՐԻ կյանքը

Գոյություն ունեն դաջվածքի տեսակներ, որոնք նշան են ինքնաարտահայտման, որոշները ցույց են տալիս, որ մարդն այս կամ այն խմբի անդամ է, որոշներն էլ պատժի ձև են եղել։ Բացի այդ՝ կա նաև հալեպցի մի կնոջ 1919 թ․արված լուսանկարը։ Նրա մարմնին արված դաջվածքները սկսվում են դեմքից ու իջնում մինչև պարանոց, ինչը երևում է նրա կիսաբաց վերնաշապիկի տակից։ 

Դաջվածքների մասին պատմություններին առհասարակ այդքան էլ շատ անդրադարձ չի կատարվել:

Ըստ պատմական փաստերի՝ այդ դաջվածքներն օգտագործվել են Օսմանյան կայսրության գյուղական համայնքներում էթնիկ տարբեր խմբերի կողմից, հատկապես` քրդերի ու արաբների։ Նա ավելացրել է նաև, որ  որոշ կանանց տանում էին տնային տնտեսություններ որպես ստրուկներ, մյուսներին էլ դարձնում էին տան անդամներ։ «Դաջելու ավանդական ձևեր կային, որոնք կրում էին այդ համայնքների կանայք»,- ասում է նա։  «Կային նշաններ, որոնք ցեղախմբերում ավանդաբար դաջվում էին այս կամ այն դեպքերում։ Դա նշանակում է, որ այդ համայնքների կանայք ունեցել են նույն դաջվածքներից, այսինքն՝ հայ կանայք միակը չեն եղել, որ ունեցել են  դաջվածքներ»։

Որոշ դեպքերում, այս դաջվածքներն իսկապես օգնել են հայ կանանց փրկվել մահից։ Դաջվածքները երկար ժամանակ օգտագործվել են որպես տարբերանշան. դրանք երբեմն ցույց են տվել, որ անձը այս կամ այն էթնիկ խմբի անդամ է, որին դեռ դիպչել ու նաջնջել չէր կարելի:

«Երբ Առաջին համաշխարհային պատերազմն ավարտվեց, և որոշ հայ կանայք կարողացան միավորվել իրենց համայնքերի հետ, նրանց դաջվածքները մնացին։