Այսօր ՀԱՅ նշանավոր ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանի ծննդյան օրն է. ներկայացնենք մեծանուն ՀԱՅԻ նախագծերից մի քանիսը

«Ճարտարապետությունը քարե սիմֆոնիա է»
Ալեքսանդր Թամանյան

Այսօր Հայ ճարտարապետ, ՀԽՍՀ ժողովրդական ճարտարապետ Ալեքսանդր Հովհաննեսի Թամանյանի ծննդյան օրն է:

Ալեքսանդր Թամանյանը ծնվել է 1878 թվականի մարտի 4-ին (մարտի 16) Եկատերինոդարում (այժմ` Կրասնոդար): Սովորել է ծննդավայրի ռեալական դպրոցում: 1904 թ. ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի Թագավորական գեղարվեստի ակադեմիայի բարձրագույն գեղարվեստական ուսումնարանը:

Սանկտ Պետերբուրգ, 1903: Լ.Ն. Բենուայի արվեստանոցում թեյելիս: Ա. Թամանյանը կանգնածների շարքում ձախից երկրորդն է:
Սանկտ Պետերբուրգ, 1903: Լ.Ն. Բենուայի արվեստանոցում թեյելիս: Ա. Թամանյանը կանգնածների շարքում ձախից երկրորդն է:

«Մեծ Երևանի» (500 հզ. բնակչի համար) հատակագծումը ճարտարապետն սկսել է 1934 թվականին, սակայն այն մնացել է անավարտ: 1925-1933թթ. Թամանյանը կազմել է նաև Գյումրիի, Վաղարշապատի, Ստեփանակերտի, Նոր Բայազետի (այժմ՝ Գավառ), Ախտայի (այժմ՝ Հրազդան) և այլ բնակավայրերի հատակագծերը: 

Նրա նախագծով Երևանում կառուցվել են բժշկական ինստիտուտի անատոմիկումի, անասնաբուծական-անասնաբուժական, ֆիզիոթերապևտիկ, աստղադիտարանի, հանրային (այժմ` Ազգային) գրադարանի շենքերը և այլն:  

Թամանյանի առաջին նախագծերից մեկը՝ իշխան Ս.Ա. Շչերբատովի բազմաընտանիք տունը Մոսկվայի Նովինսկի պողոտայում (1911-1913)
Պուշկինի 25 3.JPG
Թամանյանի նախագծով կառուցված այս շենքը, որում տարիներ շարունակ եղել է արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը, այսօր գոյություն չունի
Երևանի աստղադիտարանի շենքը 1.jpg
Կառուցվել է 1933 թ.ճարտարապետ Ա. Թամանյանի նախագծով

Կազմելով Երևանի գլխավոր հատակագիծը՝ Թամանյանը նախատեսել է քաղաքի հիմնական անսամբլները, դրանց տարածական լուծումները: Նրա ստեղծագործության ազդեցությամբ ստեղծվել է ճարտարապետության մի դպրոց, որն իրավամբ կոչվում է թամանյանական: Ալեքսանդր Թամանյանը մահացել է 1936 թվականի փետրվարի 20-ին Երևանում: 

2001 թվականին Հայաստանի ճարտարապետների միությունը սահմանել է Թամանյանի անվան ոսկե մեդալ: